Европа забрзано инвестира во сопствени капацитети за производство на батерии за електрични возила. Целта е да се намали зависноста од увоз од Азија и да се создаде стабилен индустриски екосистем кој ќе ги поддржи растечките потреби на автомобилската индустрија.
Во моментов, над 80% од батериите во Европа се увезуваат од Азија, претежно од Кина, Јужна Кореја и Јапонија, што ја нагласува потребата од развој на сопствено производство.
Главни проекти за батерии што се веќе активни во Европа
- LG Energy Solution, Вроцлав (Полска) – најголемата фабрика за батерии во Европа, со капацитет од 65 GWh годишно и над 7.000 вработени. Производи: литиум-јонски батерии за електрични возила и системи за складирање енергија. Клиенти се Volkswagen, Audi, Porsche и Mercedes-Benz.
- Samsung SDI, Унгарија – фабрика со капацитет од околу 30 GWh годишно, која снабдува повеќе европски производители.
- Northvolt, Шведска (Skellefteå) – веќе функционира и има сериозен капацитет со планови за значително проширување.
Значајни проекти за батерии во изградба или планирање
- CATL, Debrecen (Унгарија) – најавен капацитет од 100 GWh.
- EVE Power, Debrecen – планирани 28 GWh.
- Volkswagen PowerCo – неколку фабрики во Европа со вкупно 240 GWh до 2030.
- Italvolt, Италија – фабрика од 45 GWh.
- Verkor, Dunkirk (Франција) – проект со 12 GWh, со планови за проширување.
- Envision / CALB, Португалија – најавени 15 GWh, со потенцијал за зголемување.
Предизвици за Европа и потенцијалите на Балканот
Иако проектите звучат амбициозно, реалноста е дека многу од нив се уште во изградба или во фаза на планирање. Европската индустрија останува зависна од увоз на суровини и технологии, а некои фабрики веќе се соочуваат со одложувања.
Кога е Балканот во прашање, нема големи фабрики за батерии како централна и северна Европа, но регионот има значителен потенцијал. Тоа најмногу се должи на:
- Суровини и рударство – Србија, Македонија и Босна и Херцеговина располагаат со резерви на литиум, никел и други метали кои се клучни за батериската индустрија. Проекти за експлоатација се веќе најавени, иако постојат отпори поради еколошки грижи.
- Стратешка локација – географската положба помеѓу ЕУ и Блискиот Исток го прави регионот погоден за логистички центри и производствени капацитети.
- Енергетски потенцијал – хидроенергијата и растечките инвестиции во соларни и ветерни паркови можат да обезбедат зелена енергија за идни фабрики.
Заклучок
Европа успеа да постави цврсти темели за домашно производство на батерии, а Полска и Унгарија се издвојуваат како клучни локации. Најголемата улога во моментот ја има LG Energy Solution во Вроцлав, која е вистински мотор на батериската индустрија во регионот. Со новите проекти во Шведска, Франција, Италија и Португалија, континентот постепено ќе создаде поодржлив и независен батериски екосистем – а Балканот би можел да стане следната голема дестинација за инвестиции.
