Една од најголемите дилеми при купување половен електричен автомобил (ЕВ) е состојбата на неговата батерија. Километражата може да покаже колку автомобилот бил возен, но не кажува целосно како бил користен и како стареела батеријата.

Новото големо истражување на компанијата AVILOO покажува колку може да биде голема разликата. Анализирани се повеќе од 500.000 тестови на батерии од 20 модели на електрични автомобили, а резултатите покажуваат дека две возила од ист модел можат да имаат разлика во здравјето на батеријата и до 13,5 процентни поени. Тоа е значајна разлика, особено кај половен автомобил кој треба да се користи уште многу години.

Километражата не ја кажува целата приказна

Според податоците, здравјето на батеријата генерално се намалува со зголемувањето на километражата. Но, со зголемувањето на километражата се зголемува и разликата меѓу различни примероци од истиот модел. Тоа значи дека два автомобили со иста година на производство, ист модел и слична километража не мора да имаат батерии во иста состојба.

Начинот на користење има големо значење. Честото брзо полнење, високите и ниските температури, начинот на кој автомобилот бил оставан паркиран и колку често батеријата била држена на многу високо или многу ниско ниво на наполнетост може да влијаат врз стареењето. Токму затоа километражата треба да се гледа како еден од параметрите, а не како единствен показател за состојбата на ЕВ.

Повеќето батерии сепак стареат подобро отколку што се мисли

И покрај големите разлики меѓу индивидуалните автомобили, податоците од истражувањето носат и добра вест за сопствениците на ЕВ. Кај 16 од 20 анализирани модели, медијаната на здравјето на батеријата по 150.000 километри била најмалку 90 отсто. Кај останатите модели, медијаната била помеѓу 85 и 90 отсто.

Тоа значи дека по 150.000 километри типичен примерок од голем број модели сè уште има значителен дел од оригиналниот капацитет. Ова е важно бидејќи една од најчестите причини поради кои купувачите сè уште се плашат од половни ЕВ е идејата дека батеријата по неколку години ќе биде практично „потрошена“. Реалноста е многу посложена.

Истиот модел, сосема различна батерија

Најинтересниот дел од истражувањето е токму разликата меѓу автомобилите од истиот модел.

Кај Hyundai Ioniq 5 со батерија од 72,6 kWh, на пример, здравјето на батеријата по 150.000 километри е околу 93 отсто. Но, разликата меѓу индивидуалните возила на таа километража е повеќе од 12 процентни поени.

Кај Tesla Model Y со батерија од 78,8 kWh, здравјето е околу 90 отсто, но и тука постои значителна разлика меѓу примероците.

Volkswagen ID.4 со батерија од 77 kWh исто така покажува околу 90 отсто здравје на батеријата по 150.000 километри, со значителна варијација меѓу автомобилите.

Најголемата разлика во анализата достигнува 13,5 процентни поени. Тоа практично значи дека не е доволно да се каже: „Овој модел има добра батерија“. Прашањето е: каква е батеријата во конкретниот автомобил?

Разликата од 13,5 отсто не е само бројка

На прв поглед, разлика од 10 или 13 проценти можеби не изгледа драматично. Но, кај ЕВ таа директно може да влијае врз автономијата. Ако автомобил со нова батерија може да помине, на пример, 400 километри во одредени услови, разлика од 13,5 отсто во расположливиот капацитет може да значи повеќе десетици километри помал потенцијален дострел.

Кај автомобил кој веќе се користи за подолги патувања, тие десетици километри можат да значат дополнително запирање на полнач. Затоа состојбата на батеријата не е само технички податок. Таа влијае и врз практичноста, вредноста и цената на половното ЕВ.

Малите батерии можат да стареат побрзо

Истражувањето покажува и интересна тенденција поврзана со големината на батеријата. Помалите батерии обично мора почесто да се полнат за да обезбедат иста километража. Ако два автомобили возат 30.000 километри годишно, автомобилот со поголема батерија може да помине поголем дел од тие километри со помал број циклуси на полнење.

Кај автомобил со мала батерија, потребни се почести полнења. Токму затоа Nissan Leaf со батерија од 40 kWh е меѓу примерите каде што се забележува поголема деградација. Кај овој модел, по 150.000 километри медијаната е во средината на 80-тите проценти, а разликата меѓу индивидуалните примероци достигнува до 13,5 процентни поени.

Ова не значи дека секоја мала батерија старее побрзо од секоја голема батерија. Технологијата на батеријата, термалниот менаџмент и начинот на користење исто така имаат големо значење.

Температурата е уште еден важен фактор

Батеријата не работи во идеални услови во текот на целата година. Високите температури можат да го забрзаат стареењето, додека ниските температури влијаат врз перформансите и достапниот капацитет. Особено интересен е фактот што два исти автомобили можат да бидат користени во сосема различни климатски услови. Еден може да поминува години во умерена клима, додека друг да биде изложен на големи летни горештини и студени зими. Иако километражата може да биде речиси идентична, батериите не мора да бидат во иста состојба.

Зошто податокот на таблата не е секогаш доволен?

Кога купуваме половно ЕВ, природно е да сакаме да видиме колку здравје има батеријата. Проблемот е што производителите користат различни методи за пресметување и прикажување на состојбата на батеријата. Затоа бројката што ја гледа сопственикот во системот на автомобилот не мора директно да се споредува со резултат од независен тест.

AVILOO користи сопствен дијагностички систем кој преку OBD-приклучокот ги анализира податоците од автомобилот и пресметува State of Health, односно SoH. Тестот е наменет да даде проценка на тоа колкав дел од оригиналниот употреблив капацитет останува во батеријата.

Што значи ова за купувачите на половни ЕВ?

Најважната порака од истражувањето е прилично едноставна. Не купувајте половен електричен автомобил само според километражата. Автомобил со 120.000 километри може да има подобра батерија од друг примерок со 80.000 километри.

Затоа, особено кај поскапите ЕВ, независниот тест на батеријата може да биде многу важен дел од проверката пред купување. Како што кај автомобил со мотор со внатрешно согорување се проверуваат моторот, менувачот, турбото, инјекторите и другите скапи компоненти, кај ЕВ батеријата е една од најважните работи што треба да се проверат.

И тука се крие една од најголемите промени што ќе ги донесе развојот на пазарот на половни електрични автомобили. Во иднина, сертификатот за состојбата на батеријата може да стане речиси исто толку важен како сервисната историја и километражата.

Просекот не е автомобилот што го купувате

Големите бази на податоци се одлични за да ни покажат како стареат ЕВ во просек. Но, кога купувате конкретен автомобил, просекот не е доволен. Едно Tesla Model Y со 150.000 километри не е исто што и друго Tesla Model Y со 150.000 километри.

Еден Ioniq 5 може да има одлично сочувана батерија, додека друг примерок од истиот модел може да биде значително повеќе деградиран. Токму затоа најважното прашање при купување половно ЕВ не треба да биде само „Колку километри има?“, туку и „Во каква состојба е батеријата?“

Истражувањето со повеќе од половина милион тестови покажува дека одговорот на тоа прашање може да направи разлика од повеќе од 10 процентни поени – дури и кога станува збор за два наизглед идентични автомобили.